ثبت نام | ورود
English
امروز جمعه 1399.8.9 Iranian Construction Engineering and Management
صفحه اصلی
اصول و مقررات پیمان

مقدمه کتاب اصول، مقررات و روشهای مدیریت پیمان طرح های عمرانی

مقدمه کتاب اصول، مقررات و روشهای مدیریت پیمان طرح های عمرانی

کتاب اصول، مقررات و روشهای مدیریت پیمان طرح های عمرانی، نوشته دکتر مهدی روانشادنیا، در شهریور 1393 توسط انتشارات سیمای دانش منتشر خواهد شد. مقدمه کتاب به حضور تقدیم می گردد:

توسعه هر کشور، یک موضوع چند بعدی است که مستلزم پیشرفت در شاخصهای توسعه مانند کاهش بیکاری، ریشه کنی فقر مطلق، کاهش نابرابری، تسریع رشد اقتصادی، شفافیت نظام حقوقی و دادرسی، ارتقا نهادهای اجتماعی، پایداری زیست محیطی و ... است.

پژوهش ها نشان از ارتباطی بسیار قوی بین توسعۀ اقتصادی هر کشور بر حسب سرانۀ تولید ناخالص ملّی و زیر ساختارهای آن کشور دارد. علی رغم سرمایه گذاری قابل توجه دولت در زیرساخت های کشور، نگاهی به گزارشهای نهادهای معتبر بین المللی، نشان از وضعیت نامناسب ایران در برخی شاخصهای توسعه دارد. برای مثال، بنا به گزارش بانک جهانی ایران رتبه 169 در سهولت صدور مجوز ساختمانی، رتبه 129 در مراحل حل اختلافات و رتبه 152 در انجام کسب و کار را دارد. همچنین، رتبه ایران از نظر کیفیت زیر ساختارها 75 دنیا بوده، در حالی که کشور همسایه امارات متحده عربی رتبه 11 و عربستان سعودی رتبه 29 را دارند. این در حالیست که طبق سند چشم انداز بیست ساله کشور، جایگاه ایران در سال 1404 دست یافته به «جایگاه اول اقتصادی»، علمی و فناوری در سطح منطقه‌ در نظر گرفته شده است. تحقق چنین وضعی جز با اصلاحات ساختاری گسترده، به ویژه در برنامه ریزی اجرای طرح های زیرساختی و کارا شدن نظام فنی اجرای طرح های عمرانی کشور امکان پذیر نیست.

در بررسی عوامل چنین وضعیتی می توان مسائل را در قالب سه گروه زیر طبقه بندی نمود:

-           مسائل سیستمی دامنگیر شبکه طرح های نظام فنی اجرایی کشور

-           نظام پیدایش و ساختارهای تأمین مالی و اجرای طرح های عمرانی

-           مشکلات قانونی و حقوقی حین طراحی، اجرا و بهره برداری طرح ها

این کتاب، قصد دارد تا با نگاهی نقادانه به موضوعات، ضمن طرح جامع مبانی مربوطه مرجعی برای علاقمندان مدیریت قراردادها، مبانی حقوقی و مقررات طرح های عمرانی و نظام فنی اجرایی طرح های عمرانی کشور باشد. مرور محتوای کتاب در سرفصلهای فوق بدین شرح خواهد بود:

مسائل سیستمی دامنگیر شبکه طرح های نظام فنی اجرایی کشور

هرساله بودجه‌ طرح‌هاي عمراني بيش از يک چهارم از بودجه عمومي دولت را تشكيل مي‌دهد، اين منبع عظيم مالي كه عموماً از فروش نفت (ثروت ملي) تأمين مي‌شود، نيازمند فرآيند و بستر مناسبي براي اجرا و بهره‌برداري است تا بتواند در جهت توسعه ملي نقش مناسبي ايفا كند.

تحلیلی بر مسائلی چون طولانی شدن زمان اجرا، افزايش هزينه تمام شده، فقدان توجیه فنی و اقتصادی، مسائل عدیده حقوقی و اجرایی و مشکلات عدیده بهره برداری طرح ها، حاکی از آن است که بسیاری از مشکلات ساختاری بوده و حتی قبل از شکل گیری طرح دامنگیر شبکه طرح های عمرانی کشور است.

فصلهای 1 تا 5 کتاب ضمن بررسی اصول و مباني كلي حاكم برنظام فني و اجرايي، دستگاههای اجرایی عمده، دستگاههای نظارتی، قوانین مهم کشور (همچون قانون اساسی، قانون محاسبات عمومی، قانون برنامه و بودجه و...) را مورد بررسی قرار می دهند. این فصول، ضمن انجام برخی مقایسه های تطبیقی با سایر کشورهای دنیا، راهکارهایی برای بهبود وضعیت شبکه طرح های عمرانی کشور ارائه می دهند.

نظام پیدایش و ساختارهای تأمین مالی و اجرای طرح های عمرانی

از آنجا که در سالهای گذشته تأمین منابع مالی عمده طرح­های عمرانی به عهده دولت بوده، کمبود منابع دولت و بدهی­های دولت مانعی جدی در توسعه زیرساخت های ملی به حساب می آید. به دلیل محدودیت شدید بودجه های دولتی و تخصیص ناچیز اعتبارات، در صورت اجرایی نشدن ساختارهای مناسب تأمین مالی پروژه ها، مشکلات این پروژه ها تشدید شده و زیر ساخت­های شرکت­های مهندسی و ساخت کشور رو به اضمحلال خواهد رفت. از دیگر سو، عدم استفاده بهینه از نیروی انسانی مهندسی و مدیریتی کشور، مشکلات اقتصادی و اجتماعی داخلی را تشدید کرده و به افزایش نرخ مهاجرت متخصصین خواهد انجامید. نتیجه این وضع چیزی جز بدتر شدن جایگاه کشور از نظر وضع زیرساخت­ها و کاهش شدید ظرفیت مهندسی و ساخت کشور و نهادهای آن نخواهد بود.

دیدگاه سند چشم انداز بیست ساله و قوانین برنامه توسعه کشور، الزام توسعه اقتصادی مبتنی بر سرمایه گذاری متناسب در زیرساخت ها را دو چندان می کند. از سوي ديگر در تحليل عدم تحقق رشد اقتصادي با ثبات و مناسب در كشور، با توجه به فزوني نيروي كار نقش دو عامل سرمايه­گذاري و بهره­وري مهم­تر به نظر می رسد. تغييرات در بهره­وري نيز يك فرآيند ميان مدت بوده و ضمن تغييرات فرهنگي و استفاده از تحولات تكنولوژي در بستر تغيير رفتارها و نهادينه شدن آن­ها در جامعه معطوف مي باشد.  اما عامل سرمايه و سرمايه­گذاري حتي در كوتاه­مدت نيز از توانايي بهبود در رشد اقتصادي برخوردار است.

در افزایش بهره وری کار و سرمایه، عوامل اجرایی طرح­ها، نظام تعریف بهینه طرح و روش های جدید اجرای پروژه مانند روشهای دگر اجرای BOT و یا مشارکتهای بخش خصوصی و دولتی در قالب انواع PPP می تواند کارگشا باشد. این موضوعات در فصل های 6 تا 8 از دیدگاه کلیه ذینفعان طرح های عمرانی مطرح شده است.

مشکلات قانونی و حقوقی حین طراحی، اجرا و بهره برداری طرح ها

فصل های 9 تا 12 کتاب، تشخیص صلاحیت عوامل اجرایی، روند برگزاری مناقصات، ارجاع کار و نحوه عقد و مدیریت قراردادها را مورد بحث قرار می دهند. همچنین، ابهام در اختيارات و وظايف كارفرما و پيمانكار، بروز دعاوی متعدد، مشکلات محاسبه فهرست بهایی، مسائل محاسبه تأخیرات مجاز و غیر مجاز، برخی عدم شفافیت ها در شرایط تعلیق، خاتمه و فسخ پیمانها در فصل آخر کتاب مورد بحث قرار گرفته است. در این بخش از کتاب شرایط عمومی پیمان ایران و فیدیک مقایسه شده اند و راهکارهایی برای بهبود وضع موجود ارائه شده است.

تدوین این کتاب، حاصل بیش از 5000 ساعت کار کارشناسی، در بردارنده بخشی از تجربیات دوازده سال تجربه علمی و اجرایی نگارنده در مسائل حقوقی و قراردادی طرح های عمرانی، بیش از 20 بار تدریس درس اصول و مقررات پیمان و انجام پایان نامه های کارشناسی ارشد زیر نظر اینجانب می باشد. با این وجود، واقفم که این کار کمترین کار ممکن برای جامعه مهندسی کشور بوده و اقرار دارم که متن این نوشتار خالی از اشکال نبوده و نیست. لذا، از همه بزرگواران و متخصصان تقاضا دارم، نویسنده را از نظرات اصلاحی خود بی بهره نگذاشته تا امکان ارتقا این اثر در ویرایش های بعدی فراهم آید. امکان ارتباط با نویسنده کتاب از طریق وبسایت مرجع مهندسی و مدیریت ساخت به آدرس www.ravanshadnia.com فراهم است.

مهدی روانشادنیا

فروردین 1393

 



آرشيو مطالب...


حمید عراقی : باسلام و عرض تشکر سرفصل ها و فهرست کتاب را خواندم . واقعا کتاب جامعی و کاملی در رشته مدیریت پروژه و ساخت است. من به عنوان یه داوطلب ورود به این رشته واقعا از زحمات شما تشکر می کنم. حتما این کتاب را تهیه خواهم کرد.
حسین فضلی زاده : عرض سلام و تشکر از زحمات شما . با خواندن سر فصل های این کتاب مشتاقانه منتظر انتشار آن هستیم . به راستی که جای هم چنین کتاب جامعی به خصوص در بین مراجع درسی رشته مهندسی و مدیریت ساخت خالی بود . با آرزوی موفقیت و توفیق روز افزون برای شما به جهت خدمت به جامعه مهندسین عمران کشور .
سید علیرضا آل یاسین : به نام خدا سلام و عرض تبریک جهت به ثمر نشستن زحماتتان پیرامون موضوع بسیار مهم اصول و مقررات پیمان و تقارن آن با عید ماه میهمانی خدا حقیقتا جای خالی چنین کتابی چه به صورت کلی و چه میان تالیفات شما احساس می شد. ضمن آرزوی موفقیت بی صبرانه منتظر انتشار کتاب و بهره مندی از مطالب مذکور هستیم خصوصا" « افزایش بهره وری کار و سرمایه، از دیدگاه کلیه ذینفعان طرح های عمرانی » در فصول 6-8 این شوق را چندین برابر می نماید آرزومند موفقیت بیش از گذشته برای شما
Copyright 2012
تعداد کاربران: 94